Passkeys: inloggen zonder wachtwoord — ook voor zorgverleners

Er bestaat intussen een betere oplossing: de passkey. Steeds meer diensten ondersteunen ze, en grote namen als Google, Microsoft, Apple en een groeiend aantal banken zetten er volop op in. Tijd om uit te leggen wat het is, hoe het werkt, en waar het vandaag al kan.

Van wachtwoord naar passkey: de gradatie

Beveiliging is geen kwestie van alles-of-niets. Er is een duidelijke trap van zwak naar sterk, en het loont om te weten waar u staat.

Trede 1 — Alleen een wachtwoord. U logt in met iets dat u kent. Het probleem: krijgt iemand dat wachtwoord te pakken — via phishing, een datalek of door te raden — dan staat hij meteen binnen. Dit is de zwakste vorm van beveiliging.

Trede 2 — Wachtwoord + tweefactorauthenticatie (MFA/2FA). U vult uw wachtwoord aan met een tweede bewijs: een code uit een authenticator-app, een push-melding of een vingerafdruk. Een crimineel met enkel uw wachtwoord komt er niet meer in. Dit is vandaag de minimumnorm voor elk professioneel account.

Trede 3 — De passkey. Hier verdwijnt het wachtwoord helemaal. U logt in met uw toestel en uw vingerafdruk of gezicht. Er is geen code meer die u kunt verklappen en geen wachtwoord dat gestolen kan worden. Dit is op dit moment de veiligste én de gemakkelijkste manier van inloggen.

Kort samengevat: wachtwoord < wachtwoord + 2FA < passkey. Elke trede hoger maakt het voor een aanvaller aanzienlijk moeilijker.

Hoe werkt een passkey, in mensentaal?

Bij een passkey maakt uw toestel — uw smartphone, laptop of een fysieke beveiligingssleutel — een paar digitale sleutels aan die bij elkaar horen:

Een privésleutel die uw toestel nooit verlaat. Die blijft veilig opgeborgen achter uw vingerafdruk, gezichtsherkenning of pincode.

Een publieke sleutel die bij de dienst (bijvoorbeeld uw mailbox, website, bank, ...) wordt bewaard. Die is op zichzelf nutteloos voor een aanvaller.

Wanneer u inlogt, stelt de dienst een soort wiskundige vraag die alleen uw privésleutel kan beantwoorden. Uw toestel lost die op nadat u zich met uw vingerafdruk of gezicht hebt bevestigd. U typt dus niets meer in.

Het mooie daaraan: er is niets om te stelen. Een phishingsite kan u geen wachtwoord of code ontfutselen, want die bestaan niet. En een datalek bij de dienst levert enkel de nutteloze publieke sleutel op. Daarom noemt men passkeys phishing-proof.

Het eerlijke verhaal: nog niet overal beschikbaar

Passkeys zijn veelbelovend, maar we zijn er nog niet helemaal. Het is belangrijk om realistisch te zijn:

Niet elke dienst ondersteunt ze al. Grote spelers werken er intussen mee, maar veel kleinere platformen en sommige sectorspecifieke zorgtoepassingen nog niet. Voor die accounts blijft wachtwoord + 2FA voorlopig de norm.

Het ecosysteem is nog in opbouw. Een passkey overzetten naar een nieuw toestel of delen binnen een team verloopt nog niet overal vlot. Dit verbetert snel.

U hebt een geschikt toestel nodig. Recente smartphones en computers ondersteunen passkeys; oudere toestellen niet altijd.

De praktische boodschap: gebruik passkeys overal waar het al kan, en val terug op wachtwoord + 2FA waar het nog niet kan. Zo zit u altijd op de hoogst mogelijke trede.

Wat betekent dit concreet voor u als zorgverlener?

Zet 2FA aan op álles — vandaag nog. In vijf minuten geregeld voor uw mailbox, cloudopslag, online banking en websitebeheer.

Activeer passkeys waar de dienst het aanbiedt. Logt u in op een Google-, Microsoft- of Apple-account? Stel daar een passkey in — veiliger én sneller.

Houd uw toestellen up-to-date. Passkeys leunen op recente besturingssystemen.

Betrek uw team. Assistenten en stagiairs loggen ook in op gedeelde systemen. Eén korte uitleg voorkomt veel verwarring.

Conclusie

Het wachtwoord verdwijnt niet van vandaag op morgen, maar de richting is duidelijk: van kwetsbare wachtwoorden, over wachtwoord plus tweefactorauthenticatie, naar passkeys die niets meer overlaten om te stelen. Voor een zorgverlener die dagelijks met gevoelige gegevens werkt, is elke trede hoger op die ladder een concrete winst.

Bekijk onze animatie over Passkeys

In één minuut ziet u hoe passkeys werken.